Standardy ochrony małoletnich
Standardy ochrony małoletnich KSW Hutnik Pogoria
Rozdział I. Postanowienia ogólne
Standardy Ochrony Małoletnich (dalej: „Standardy”) określają zasady bezpieczeństwa, procedury i obowiązki osób działających w ramach Stowarzyszenia KSW Hutnik Pogoria (dalej: „Stowarzyszenie”) w celu zapobiegania zagrożeniom wobec małoletnich, w szczególności przemocy fizycznej, psychicznej, zaniedbaniu oraz wykorzystaniu seksualnemu.
Standardy wprowadzono na podstawie:
- ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich,
- innych przepisów prawa dotyczących bezpieczeństwa małoletnich.
Standardy obowiązują wszystkie osoby działające na rzecz Stowarzyszenia, w tym członków, instruktorów, trenerów, wolontariuszy, pracowników oraz osoby współpracujące.
Rozdział II. Zasady bezpiecznych relacji z małoletnimi
Każda osoba działająca w Stowarzyszeniu ma obowiązek traktować małoletnich z szacunkiem, dbać o ich bezpieczeństwo oraz unikać zachowań mogących naruszyć ich godność lub prywatność.
Zabrania się w szczególności:
- kontaktów o charakterze seksualnym z małoletnimi,
- komentarzy o podtekście seksualnym,
- izolowania małoletniego w miejscu odosobnionym bez uzasadnionej potrzeby,
- stosowania przemocy fizycznej i psychicznej,
- przekraczania granic fizycznych bez niezbędnej przyczyny.
Instruktaż techniczny (np. nauka manewrów żeglarskich) może wiązać się z kontaktem fizycznym wyłącznie w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa i musi być jasno komunikowany.
Rozdział III. Zasady organizacji zajęć i wyjazdów
Zajęcia z małoletnimi prowadzone są przez osoby pełnoletnie, po spełnieniu wymogów weryfikacyjnych.
W przypadku zajęć na wodzie: – obowiązuje zasada widoczności – instruktor musi mieć grupę w polu widzenia, – przebywanie jednego instruktora sam na sam z jednym małoletnim jest dopuszczalne wyłącznie z przyczyn bezpieczeństwa.
Podczas obozów, rejsów i wyjazdów: – obowiązuje rozdzielenie noclegów dorosłych i małoletnich, – zapewnia się co najmniej dwóch opiekunów na grupę, – obowiązuje bezwzględny zakaz spożywania alkoholu przez osoby sprawujące opiekę.
Rozdział IV. Procedury reagowania na zagrożenia
1. Role i odpowiedzialności
1. Koordynator ds. Ochrony Małoletnich – wyznaczany przez Zarząd odpowiada za:
- nadzór nad stosowaniem Standardów,
- przyjmowanie zgłoszeń o podejrzeniu krzywdzenia,
- koordynację działań interwencyjnych,
- prowadzenie dokumentacji,
- organizację szkoleń oraz przegląd Standardów nie rzadziej niż raz na 2 lata.
2. Osoba zaufania – wyznaczona przez Zarząd osoba, do której małoletni lub rodzice mogą zgłaszać obawy w sposób poufny.
3. Zarząd Stowarzyszenia – podejmuje decyzje organizacyjne, zawiadamia właściwe instytucje i odpowiada za współpracę z organami zewnętrznymi.
4. Instruktorzy, trenerzy, wolontariusze – mają obowiązek niezwłocznego reagowania i zgłaszania podejrzeń krzywdzenia.
2. Procedura w przypadku podejrzenia krzywdzenia
1. Osoba, która zauważyła niepokojące sygnały lub otrzymała informację od dziecka, zapewnia dziecku bezpieczeństwo i wsparcie emocjonalne.
2. Niezwłocznie informuje Koordynatora ds. Ochrony Małoletnich lub Osobę zaufania.
3. Koordynator dokonuje wstępnej analizy sytuacji i decyduje o dalszych krokach.
3. Procedura w przypadku ujawnienia krzywdzenia
1. Każde ujawnienie krzywdzenia traktowane jest jako sytuacja wymagająca natychmiastowej reakcji.
2. Koordynator, w porozumieniu z Zarządem, zawiadamia odpowiednie instytucje, w szczególności:
- Policję,
- Sąd rodzinny,
- Ośrodek Pomocy Społecznej – w zależności od charakteru sprawy.
3. Dziecku zapewnia się wsparcie oraz – w miarę możliwości – kontakt z rodzicem lub opiekunem prawnym, o ile nie zagraża to jego bezpieczeństwu.
4. Dokumentowanie
1. Każde zgłoszenie i interwencja są dokumentowane w formie notatki służbowej.
2. Dokumentacja przechowywana jest w sposób poufny, zgodnie z przepisami RODO.
Rozdział V. Weryfikacja osób pracujących z małoletnimi
Każda osoba mająca kontakt z małoletnimi zobowiązana jest do:
- złożenia oświadczenia o niekaralności,
- wyrażenia zgody na weryfikację w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,
- przedstawienia zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego – jeśli jest wymagane.
Dokumentacja przechowywana jest zgodnie z przepisami RODO.
Rozdział VI. Zasady bezpiecznej komunikacji
Kontakt z małoletnimi odbywa się wyłącznie za pośrednictwem oficjalnych kanałów Stowarzyszenia lub za wiedzą rodziców/opiekunów.
Zakazane jest prywatne korespondowanie z małoletnimi poza działalnością klubową.
Rozdział VII. Zasady publikacji wizerunku
Publikacja wizerunku małoletniego wymaga uprzedniej pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
Rozdział VIII. Skargi i zgłoszenia
Rodzice oraz małoletni mają prawo zgłaszać skargi do Zarządu Stowarzyszenia.
Skargi rozpatrywane są w terminie 14 dni, a ich przebieg dokumentowany.
Rozdział IX. Szkolenia i informowanie
Instruktorzy, trenerzy i wolontariusze przechodzą szkolenia z zakresu ochrony małoletnich oraz rozpoznawania symptomów krzywdzenia.
Standardy są udostępniane w siedzibie klubu oraz na stronie internetowej.
Rozdział X. Definicje, formy i symptomy krzywdzenia małoletnich oraz wskazówki postępowania
1. Definicja krzywdzenia małoletnich
Krzywdzenie małoletniego to każde zamierzone lub niezamierzone działanie lub zaniechanie działania osoby dorosłej, rówieśnika, instytucji lub innych podmiotów, które narusza prawa dziecka, godność osobistą lub zakłóca jego prawidłowy rozwój fizyczny, psychiczny, emocjonalny lub społeczny. Krzywdzenie może mieć charakter jednorazowy lub powtarzalny oraz występować zarówno w relacji dorosły–dziecko, jak i dziecko–dziecko (przemoc rówieśnicza).
2. Formy krzywdzenia małoletnich
1. Przemoc fizyczna
Przemoc fizyczna polega na celowym użyciu siły wobec małoletniego lub narażaniu go na sytuacje zagrażające jego zdrowiu lub życiu. Obejmuje wszelkie działania, w wyniku których dziecko doznaje rzeczywistej krzywdy fizycznej lub istnieje wysokie ryzyko jej wystąpienia. Przemoc fizyczna może mieć charakter jednorazowy lub powtarzalny.
Do przemocy fizycznej zalicza się w szczególności:
- bicie (ręką, przedmiotem), szarpanie, popychanie, kopanie, duszenie,
- stosowanie kar cielesnych lub gróźb ich użycia,
- zmuszanie dziecka do nadmiernego lub nieadekwatnego do wieku i możliwości wysiłku fizycznego,
- narażanie dziecka na niebezpieczeństwo (np. brak zabezpieczenia podczas zajęć na wodzie, ignorowanie zasad bezpieczeństwa),
- świadome nieudzielanie pomocy w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia.
2. Przemoc psychiczna (emocjonalna)
Przemoc psychiczna to długotrwałe lub powtarzalne działania bądź zaniechania, które naruszają poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego dziecka, obniżają jego poczucie własnej wartości oraz negatywnie wpływają na rozwój psychiczny i społeczny.
Może występować zarówno w sposób jawny, jak i ukryty.
Do przemocy psychicznej zalicza się w szczególności:
- poniżanie, ośmieszanie, zawstydzanie lub publiczne krytykowanie dziecka,
- straszenie, grożenie, szantaż emocjonalny,
- krzyk, agresywny ton, stałe wyrażanie dezaprobaty,
- ignorowanie potrzeb emocjonalnych dziecka, brak wsparcia i zainteresowania,
- nadmierną kontrolę, ograniczanie autonomii, brak poszanowania granic psychicznych,
- obwinianie dziecka za problemy dorosłych lub niepowodzenia grupy.
Przemoc psychiczna to długotrwałe lub powtarzalne działania bądź zaniechania, które negatywnie wpływają na sferę emocjonalną dziecka. Należą do niej m.in.: poniżanie, wyśmiewanie, straszenie, krzyk, groźby, obwinianie dziecka, ignorowanie jego potrzeb emocjonalnych, brak poszanowania granic psychicznych oraz systematyczne podważanie poczucia własnej wartości.
3. Wykorzystywanie seksualne
Wykorzystywanie seksualne małoletniego polega na włączaniu dziecka w jakąkolwiek aktywność seksualną, której dziecko nie rozumie, na którą nie może wyrazić świadomej i dobrowolnej zgody, do której nie jest dojrzałe rozwojowo lub która narusza obowiązujące przepisy prawa i normy społeczne. Niezależnie od formy, każde takie działanie stanowi poważne naruszenie dobra dziecka.
Wykorzystywanie seksualne obejmuje w szczególności:
- podejmowanie czynności seksualnych z dzieckiem,
- nakłanianie dziecka do czynności o charakterze seksualnym,
- prezentowanie treści pornograficznych,
- wykonywanie, utrwalanie lub rozpowszechnianie wizerunku dziecka o charakterze seksualnym,
- komentarze, gesty lub propozycje o podtekście seksualnym.
Wykorzystywanie seksualne może występować zarówno w relacji dorosły–dziecko, jak i dziecko–dziecko, jeżeli pomiędzy stronami istnieje relacja zależności, władzy, przewagi wiekowej lub rozwojowej.
4. Zaniedbywanie
Zaniedbywanie to długotrwałe lub powtarzalne niezaspokajanie podstawowych potrzeb małoletniego przez osoby zobowiązane do opieki, wychowania i ochrony dziecka. Może mieć charakter czynny lub bierny i często prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych oraz rozwojowych.
Zaniedbywanie obejmuje w szczególności:
- brak zapewnienia dziecku odpowiedniego wyżywienia, odzieży lub warunków bytowych,
- niewłaściwą opiekę zdrowotną lub brak reagowania na problemy zdrowotne,
- brak nadzoru i ochrony przed zagrożeniami,
- zaniedbywanie potrzeb emocjonalnych, brak uwagi, wsparcia i poczucia bezpieczeństwa,
- tolerowanie zachowań zagrażających rozwojowi dziecka.
Zaniedbywanie to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie podstawowych potrzeb małoletniego, w szczególności potrzeb fizycznych, emocjonalnych, zdrowotnych, edukacyjnych oraz związanych z bezpieczeństwem. Zaniedbywanie może prowadzić do zaburzeń zdrowia, rozwoju lub funkcjonowania społecznego dziecka.
3. Sygnały ostrzegawcze krzywdzenia
Osoby pracujące z małoletnimi powinny zwracać uwagę na sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu, w szczególności: nagłe zmiany zachowania, wycofanie lub nadmierną agresję, lękliwość, obniżony nastrój, niewytłumaczalne urazy fizyczne, spadek koncentracji, problemy emocjonalne lub wypowiedzi sugerujące przemoc lub zaniedbanie. Pojedynczy sygnał nie musi oznaczać krzywdzenia, jednak ich powtarzalność lub nasilanie się wymaga podjęcia działań zgodnie z niniejszymi Standardami.
4. Obowiązki personelu w przypadku podejrzenia krzywdzenia
Każda osoba działająca w ramach Stowarzyszenia ma obowiązek: – reagować na wszelkie podejrzenia krzywdzenia małoletniego, – niezwłocznie zgłaszać swoje obawy osobom wskazanym w niniejszych Standardach, – dokumentować zgłoszenia i podjęte działania, – współpracować z Zarządem oraz właściwymi instytucjami.
Brak reakcji na uzasadnione podejrzenie krzywdzenia małoletniego stanowi naruszenie obowiązków wynikających z niniejszych Standardów.
Rozdział XI. Wersja Standardów przyjazna dla dzieci
Twoje prawa w KSW Hutnik Pogoria:
- Masz prawo czuć się bezpiecznie podczas zajęć, treningów i wyjazdów.
- Masz prawo do szacunku i bycia traktowanym fair.
- Nikt nie ma prawa Cię bić, wyzywać, straszyć ani dotykać w sposób, który jest dla Ciebie niekomfortowy.
Co zrobić, gdy coś Cię niepokoi?
- Powiedz o tym zaufanej osobie: instruktorowi, trenerowi, rodzicowi lub Osobie zaufania w klubie.
- Możesz poprosić o pomoc w każdej chwili – masz do tego prawo.
Pamiętaj:
- To nie Twoja wina, jeśli ktoś zachowuje się wobec Ciebie niewłaściwie.
- Dorośli w klubie mają obowiązek Ci pomóc.
Rozdział XII. Monitoring i ewaluacja Standardów Ochrony Małoletnich
1. Monitoring realizacji Standardów Ochrony Małoletnich
Monitoring realizacji Standardów Ochrony Małoletnich prowadzony jest w sposób ciągły w celu zapewnienia skutecznej ochrony małoletnich oraz stałego podnoszenia jakości działań Stowarzyszenia w tym zakresie.
2. Koordynator Standardów Ochrony Małoletnich
Zarząd Stowarzyszenia wyznacza Koordynatora ds. Ochrony Małoletnich odpowiedzialnego za nadzór nad stosowaniem Standardów oraz obsługę zgłoszeń dotyczących ich naruszeń.
Dane kontaktowe Koordynatora SOM:
- telefon: 733 567 748
- e-mail: klub@kswhutnik.pl
Dane te są udostępniane członkom Stowarzyszenia, wolontariuszom, rodzicom oraz małoletnim uczestnikom zajęć.
3. Zakres zadań Koordynatora SOM
Do zadań Koordynatora Standardów Ochrony Małoletnich należy w szczególności:
- reagowanie na zgłoszenia dotyczące naruszeń Standardów Ochrony Małoletnich,
- przyjmowanie, rejestrowanie oraz bieżące monitorowanie zgłoszeń związanych z bezpieczeństwem małoletnich,
- podejmowanie działań interwencyjnych zgodnie z obowiązującymi procedurami,
- organizowanie i prowadzenie szkoleń z zakresu ochrony małoletnich dla członków oraz wolontariuszy Stowarzyszenia,
- udzielanie wsparcia merytorycznego osobom pracującym z małoletnimi w zakresie stosowania SOM.
4. Ewaluacja i aktualizacja Standardów
Koordynator SOM nie rzadziej niż raz na 2 lata przeprowadza wśród członków Stowarzyszenia, instruktorów i wolontariuszy ankietę monitorującą poziom realizacji oraz znajomości Standardów Ochrony Małoletnich.
Na podstawie wyników ankiety Koordynator:
- opracowuje analizę wyników,
- sporządza raport zawierający wnioski i rekomendacje,
- przedstawia Zarządowi propozycje ewentualnych zmian lub aktualizacji Standardów.
W przypadku zmiany przepisów prawa lub wystąpienia zdarzeń mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo małoletnich, ewaluacja może zostać przeprowadzona wcześniej
Rozdział XIII. Postanowienia końcowe
Niniejszy dokument stanowi jednolitą wersję Standardów Ochrony Małoletnich KSW Hutnik Pogoria i wchodzi w życie z dniem uchwalenia przez Zarząd Stowarzyszenia.
Zarząd dokonuje okresowego przeglądu dokumentu i w razie potrzeby wprowadza zmiany.